Yüzeyel Tromboflebitler (Yüzeydeki Toplardamarlarda Pıhtı Oluşumu)

Yüzeyel Tromboflebit Nedir?

Toplardamarların içinde pıhtı birikimi ve enflamasyonla giden bir tablodur. Özellikle cilde yakın damarlarda bu olay enflamasyon bulguları ile birlikte seyrederek, tromboflebit tablosunu ortaya çıkarır. En çok bacak , kol damarlarında görülür. Çoğu zaman kendiliğinden iyileşebilir ve bu sırada hastada ateş, ağrı, o bölgede hassasiyet, şişlik,kızarıklık, etkilenen damar boyunca sertlik ve koyu kahverengi renk değişimi görülebilir. Aynı zamanda tedavi edilmemiş varis pakelerinin de en sık rastlanılan komplikasyonlarındandır. Büyük safen damarını etkilediğinde , derine doğru yayılıp, derin ven trombozuna dönüşme riski taşımaktadır. Varislerde erken tanın önemi bir kez daha bu komplikasyonla kendini göstermektedir. Hastanın hayatını tehdit eden durumlara kadar ilerleyebildiği gibi, günlük yaşam konforunu da ciddi oranda düşüren ve enfeksiyonun eklenmesiyle işgücü kaybı da yaratan bir durumdur.

Toplardamar iç astarına zarar veren travma, enfeksiyon veya damarın genişleyip içinde fazla kan göllenmesi, türbülanslı akım oluşması tromboflebite neden olabilir. En önemli travma sebebi tedavi amacıyla toplardamarlara yapılan girişimlerdir. Damar yolu , kateter gibi işlemler veya bazı ilaçlar damar iç astarına zarar vererek bu duruma yol açabilir.

Skleroterapi tedavisinin özünde de damar iç astarına zarar vererek varisli damarı kurutma mantığı vardır. Ancak burada olay kontrollüdür ve varisli damar içinde pıhtı oluşumunu azaltıcı manüpulasyonlarla daha kabul edilebilir bir durum olur.

Tedavi edilmemiş varisli hastalar, uzun süre hareketsiz kaldığında, operasyon için hastaneye yattığında, hamile kaldığında, tromboflebit gelişme ihtimali artmaktadır.

Ailesel pıhtılaşma bozukluğu olması , doğum kontrol hapı kullanımı, hormon terapileri,obezite de riski arttıran  diğer sebeplerdir.

Bazı kanser türlerinde gezici tromboflebit denilen durum, sık tekrar eden ve farklı bölgelerde ortaya çıkan bir hastalıktır. Behçet Hastalığı da tromboflebitin sık görüldüğü hastalıklardan biridir. Bu hastalarda ağızda ve genital bölgede yaralar ve göz problemleri de tabloya eşlik eder.

Tromboflebit Tanısı Nasıl Konulur? :

Hastanın muayenesi ve anlattıkları, tanı için genellikle yeterlidir.Ancak hastalığın sadece yüzeydeki varislerde mi yoksa derindeki büyük safen toplardamarına veya daha derin toplardamarlara ilerleyip ilerlemediğini ve hastadaki toplardamar yapısı, yetersizlik varsa düzeyi ve bundan sonraki tedavi planlaması için dopler ultrasonografi yapılmasında fayda vardır.

Tromboflebit Tedavisi

Tedavinin üç amacı vardır. Birincisi hastanın şikayetlerinin ve mevcut hastalığının ortadan kaldırılması, ikincisi  hastalığın ilerleyerek daha derin damarlara geçmesinin ve olası pıhtı atımının önüne geçmektir. Üçüncü amaç da hastalığa neden olan toplardamar yetersizliği ya da varisler varsa bunlara uygun bir tedavi programı çıkarmaktır.

Genelde hastalar flebit bölgesinde ağrı , hassasiyet ve ısı artışı olur ve buna yönelik antienflamatuar ilaçlar reçete edilmelidir. Hastada enfeksiyon da gelişmişse bütün vücut ateşi görülebilir ve antibiotik kullanmak gerekir.

Lokal ağrı kesici jeller de hastanın rahatlaması için gerekli olabilir.

Hastalığın daha derinlere ilerlemesi ve korkulan pıhtı atımı komplikasyonu gelişmemesi için kan sulandırıcı iğnelerle kanın pıhtılaşma yeteneği azaltılır.

Aynı zamanda varis çorabı kullanımı da mevcut durumun daha ilerlemesini önlemede faydalıdır.

Büyük varis pakelerinin tutulduğu durumlarda, hasta ağrıdan çok rahatsız olur ve rahatlaması daha zordur.Bu durumda varisli damar içindeki pıhtıyı çıkarmak hastayı rahatlatacak ve daha hızlı bir iyileşme sağlayacaktır. Lokal anestezi ile ve herhangi bir hazırlık yapmayı gerektirmeyen, dikiş ya da kesi olmayan bir yöntemdir.

Muayene odasında , hasta bölge sterilizasyon sağlamak için batticon ile silinir. Lokal anestezi yapılmasının ardından, flebitli damarın üzerine, genişliğine göre, ya iğne ucu ya da bistüri ucu ile delinerek, damar içindeki tüm pıhtı sıvazlanarak çıkarılır. Gerekirse bir başka yerden yine delinir. İşlem sonrası bandaj yapılarak hasta evine,işine gönderilir.

Tromboflebitten Korunma Nasıl Yapılmalıdır?

Varisli hastaların zaman geçirmeden kalp damar cerrahı ile görüşerek tedavilerini yaptırmaları gereklidir. Tedavi edilmeyen varislerin yol açabileceği derin ven trombozu, kronik toplardamar yetmezliği, varis yaraları, varis kanamaları gibi komplikasyonlar hakkındaki bilgileri diğer yazılarımda bulabilirsiniz.

Tedavi olmamış varisli hastalar, mutlaka varis çorabı kullanmalıdır. Özellikle damardaki kan akımının yavaşlamasına ve pıhtılaşmasına yol açabilecek şişmanlık, hamilelik, ameliyat, uzun süreli hareketsizlik  gibi durumlarda varis çorabının kullanılması ve koruyucu egzersizlerin yapılması komplikasyon ihtimalini düşürecektir. Bol sıvı almak, özellikle yaz aylarında kanın yoğunlaşıp pıhtılaşma eğiliminin ortaya çıkmasını önler. Ayrıca hafif dozda kan sulandırıcılar da bu amaçla kullanılabilir.

İlerlemiş varislerde ilaç kullanımı, egzersiz ve öneriler ,varis çorabı kullanımı sadece hastaya zaman kazandıran yöntemlerdir. Gerçekten tedavi sağlamazlar.